Trong bối cảnh thương mại tự do toàn cầu và cạnh tranh giá cả ngày càng khốc liệt, ngành chăn nuôi Việt Nam đang đối mặt với nhiều cơ hội và thách thức. Để duy trì lợi thế cạnh tranh, ngành chăn nuôi phải giải quyết các vấn đề then chốt như cân bằng dinh dưỡng, tối ưu hóa khẩu phần ăn, giảm stress nhiệt và đặc biệt là kiểm soát việc sử dụng kháng sinh, tăng cường
sức đề kháng của vật nuôi. Các giải pháp sử dụng chiết xuất thực vật (fitogénicos) đang nổi lên như một hướng phát triển bền vững, giúp cải thiện năng suất, đảm bảo sức khỏe động vật và an toàn thực phẩm.
Đó là thông điệp tại hội thảo “Vai trò của phytogenics trong chăn nuôi hiệu quả và bền vững” được Công ty Tân Hoa (Innochems) tổ chức thành công, phối hợp với Công ty Natural Remedies (Ấn Độ) tại Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 23 tháng 4 năm 2025.
Sự kiện thu hút đông đảo khách hàng, đối tác và chuyên gia trong ngành, với sự tham gia của các diễn giả uy tín như Phó Giáo sư, Tiến sĩ Dương Duy Đông (Đại học Nông Lâm thành phố Hồ Chí Minh), Tiến sĩ Ganesh Saini, Tiến sĩ Sunil Gowda (Natural Remedies) và ông Lê Phan Khôi – Tổng Giám đốc Công ty Innochems.
Hội thảo không chỉ làm sáng tỏ những thách thức chính của ngành chăn nuôi Việt Nam mà còn giới thiệu các giải pháp fitogénicos tiên tiến, mở ra hướng đi mới cho một ngành chăn nuôi hiện đại và bền vững.

Những thách thức chính của ngành chăn nuôi Việt Nam
Dinh dưỡng cân bằng, tối ưu hóa chi phí và bảo vệ môi trường

Theo ông Lê Phan Khôi, ngành chăn nuôi Việt Nam đang tìm cách sử dụng nguyên liệu thô một cách hợp lý để giảm chi phí sản phẩm, đồng thời đảm bảo năng suất và chất lượng. Việc kết hợp khẩu phần thức ăn phù hợp để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của vật nuôi mà không làm tăng chi phí là một vấn đề khó khăn. Sản phẩm chăn nuôi phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn cho sức khỏe con người, đồng thời duy trì hiệu quả kinh tế.
Stress nhiệt: kẻ thù thầm lặng
Stress nhiệt được định nghĩa là tình trạng xảy ra khi cơ thể động vật tiếp xúc với môi trường có nhiệt độ quá cao, khiến chúng không thể duy trì nhiệt độ cơ thể ổn định như bình thường trong điều kiện tối ưu.
Một khi đã xác định được điều trên, có nghĩa là nguyên nhân gây stress nhiệt đã được xác định: do nhiệt độ trong môi trường chăn nuôi, hay chính xác hơn là nhiệt độ cảm nhận trong môi trường chăn nuôi tăng quá cao so với nhiệt độ tối ưu, được xác định chỉ nằm trong khoảng 17-27°C đối với hầu hết các loài vật nuôi và thấp hơn một chút, ở mức 15-25°C, đối với bò sữa. (Khi nhiệt độ cảm nhận trong môi trường chăn nuôi giảm quá thấp, từ dưới 15-17°C trở xuống, cơ thể cũng trải qua stress nhiệt, và để phân biệt, người ta gọi đó là stress nhiệt lạnh thay vì stress nhiệt nóng như thường thấy ở các nước nhiệt đới).

Theo Tiến sĩ Ganesh Saini, trong hiện tượng nóng lên toàn cầu, Việt Nam không phải là ngoại lệ, nhiệt độ cảm nhận lên tới 50°C.
Nhiệt độ cao gây ra quá trình oxy hóa tế bào mạnh hơn, tổn thương màng tế bào, tổn thương ADN di truyền và mất các cấu trúc đặc hiệu có trong tế bào, gây rối loạn chung bên ngoài và bên trong tế bào.
Khi nhiệt độ bên ngoài tăng cao, nó có tác động tiêu cực đến vật nuôi, cụ thể gây phân hủy cơ bắp, ảnh hưởng đến miễn dịch và gây mất cân bằng chức năng nội tiết. Tóm lại, nó khiến vật nuôi ăn nhưng phải tiêu tốn năng lượng để cân bằng nhiệt. Hoạt động này, nếu kéo dài, dẫn đến tăng tỷ lệ tử vong.
Nước nông (như ao và suối) thay đổi nhanh chóng: mỗi thay đổi 1°C nhiệt độ không khí có thể làm tăng biến thiên nhiệt độ nước 0,5-1°C. Các hồ sâu và hồ chứa có thể thay đổi nhiệt độ chậm hơn, có thể dưới <0,1°C. Cứ mỗi 10°C tăng nhiệt độ, mức oxy hòa tan giảm 2,0-2,5 mg/l. Điều này có tác động nghiêm trọng đến các loài thủy sản và sinh vật biển.
Tóm lại, theo Tiến sĩ Ganesh Saini, stress nhiệt gây giảm khả năng ăn uống ở vật nuôi; sốc nhiệt; ảnh hưởng đến hiệu suất sinh sản; giảm sản lượng trứng; giảm miễn dịch; phân lỏng và nồng độ NH3 cao; thay đổi hành vi; nguy cơ bệnh tật; ảnh hưởng đến vi sinh vật đường ruột; tử vong, giảm tỷ lệ sống sót…

Kháng kháng sinh: mối đe dọa toàn cầu
Kháng kháng sinh không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe động vật mà còn đặt ra nguy cơ truyền vi khuẩn kháng thuốc sang người, đe dọa an toàn thực phẩm và sức khỏe cộng đồng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), từ năm 2020 đến 2023, Việt Nam ghi nhận gần 270.000 ca tử vong liên quan đến kháng kháng sinh. Trên toàn cầu, hơn ba triệu trẻ em đã tử vong vào năm 2022 do nhiễm trùng kháng thuốc.

Tiến sĩ Sunil Gowda cung cấp thông tin: Các kháng sinh như halquinol, mặc dù hiệu quả trong việc ngăn ngừa viêm ruột, nhưng gây ra nhiều hậu quả như giảm tính đa dạng của hệ vi sinh vật đường ruột, thúc đẩy sự lan truyền của gen kháng thuốc và khả năng gây ung thư. Nhiều quốc gia đã cấm hoặc hạn chế sử dụng halquinol, yêu cầu thời gian ngưng thuốc trước khi giết mổ. Kiểm soát việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi là ưu tiên hàng đầu ở Việt Nam và nhiều quốc gia khác.
Giải pháp fitogénicos của Natural Remedies
Do đó, theo Tiến sĩ Ganesh Saini, để giúp vật nuôi giảm stress nhiệt, Natural Remedies đã phát triển khái niệm: Adaptogen – giải pháp thích ứng, đó là việc bổ sung thảo dược để cải thiện sức đề kháng của vật nuôi. Đây là những giải pháp được ghi nhận từ năm 6.000 trước Công nguyên. Natural Remedies đã phát triển sản phẩm
Phytocee
, là sự kết hợp của các loại thảo dược sau: Wihtania somnifera (nhân sâm Ấn Độ) ; Panax ginseng (Nhân sâm) ; Ocimum spp (Thai Brasil) – Húng quế tím ; Embilica officinalis – Me rừng. Natural Remedies tự hào rằng Phytocee đã nhận được hơn 107 giải thưởng liên quan.
Một tập đoàn hàng đầu thế giới trong sản xuất thức ăn chăn nuôi, có trụ sở tại Thái Lan, đã mua 5.000 tấn phytocee trong 7 năm qua cho 17 quốc gia và vùng lãnh thổ nơi họ kinh doanh.
Tác dụng của Phytocee trong chăn nuôi là:
Chống stress cho gà, heo và các động vật khác trong điều kiện căng thẳng, giúp động vật thích ứng với những thay đổi như nhiệt độ, bệnh tật, mật độ nuôi cao…
- Cải thiện chất lượng trứng cho gà đẻ và gà giống, tăng độ dày vỏ trứng, màu sắc đồng đều và độ tươi (Haugh) của trứng
- Tăng cường hệ miễn dịch, cải thiện chức năng phòng thủ, tăng tỷ lệ sống sót
- Rất ổn định với nhiệt và ổn định trong điều kiện tạo viên và bảo quản
- Được sử dụng như chất thay thế vitamin C trong chăn nuôi.
Theo Tiến sĩ Sunil Gowda, hiện tại các chất thay thế kháng sinh như axit hữu cơ, enzyme, probiotic, enzyme, probiotic có những hạn chế, fitogénicos có thể là giải pháp để vượt qua chúng. Cụ thể như sau:
| Thay thế kháng sinh | Hạn chế | Giải pháp fitogénicos |
| Chất axit hóa | Phạm vi hoạt động hạn chế (chủ yếu ở ruột non) | Nhiều fitogénicos có tính chất kháng khuẩn hoạt động trên toàn bộ đường ruột. |
| Enzyme | Nhạy cảm với chất nền và nhiệt độ | Fitogénicos kích thích tiết enzyme nội sinh (amylase mật) và ổn định nhiệt, cải thiện tiêu hóa tự nhiên. |
| Bacteriophage | Vùng mục tiêu hẹp | Fitogénicos nhắm mục tiêu phổ rộng các mầm bệnh (Gram+ và Gram-, không gây kháng thuốc |
| Probiotic | Khó định vị | Fitogénicos cải thiện môi trường đường ruột để tạo điều kiện cho vi khuẩn có lợi phát triển |
Do đó, theo Tiến sĩ Sunil Gowda, Natural Remedies đã phát triển
STODI
– một bột thực vật tiêu chuẩn hóa giúp giảm phân lỏng và cải thiện tính toàn vẹn đường ruột. STODI cũng đảm bảo tăng trưởng và có tác động tích cực đến môi trường.
STODI có sự kết hợp hiệp đồng của các thành phần thực vật như Andrographolide, Punicalagins và các Ellagitannins và Polyphenols khác từ các loại thảo dược được chọn lọc. STODI cũng đã được chứng minh là cải thiện hệ vi sinh vật đường ruột thông qua các nghiên cứu Metagenomics và cũng cải thiện miễn dịch đường ruột thông qua các nghiên cứu diện tích bề mặt GALT.
Cũng tại hội nghị, các diễn giả từ Natural Remedies đã giới thiệu
KOLIN PLUS,
một sản phẩm đã được chứng minh cung cấp khả năng huy động chất béo tốt hơn, chuyển hóa chất béo và tăng trưởng cơ bắp tối ưu. KOLIN PLUS là choline tự nhiên cho gia cầm và là một thay thế thân thiện với môi trường hơn cho choline chloride.
KOLIN PLUS được thiết kế để khắc phục những nhược điểm của choline chloride mà không ảnh hưởng đến hiệu suất của gia cầm hoặc heo. Đây là một công thức đa thảo dược bao gồm hỗn hợp mạnh mẽ của catechin, curcuminoid, axit gallic và nhiều polyphenol, hỗ trợ chuyển hóa và huy động chất béo hiệu quả. KOLIN PLUS cũng chứa phosphatidylcholine để hỗ trợ phát triển cấu trúc tế bào và tăng trưởng tổng thể.




